Aanbevolen Literatuur
Op deze pagina deel ik boeken die mij hebben geholpen in herstel, bewustwording en professionele ontwikkeling, maar ook boeken die ik aanbeveel omdat ze kennis en inzicht geven. Niet alles is gericht op ‘helen’ of zelfhulp. Sommige titels maken juist zichtbaar hoe systemen van macht, misbruik en dwingende controle werken, of hoe narcisme en psychopathie zich kunnen manifesteren.
Wat deze boeken met elkaar gemeen hebben, is dat ze bijdragen aan bewustzijn en weerbaarheid. Kennis vergaren is vaak een eerste stap: begrijpen wat er gebeurt, woorden krijgen voor ervaringen en patronen leren herkennen. Of het nu gaat om trauma, persoonlijke ontwikkeling, misbruik of kinderboeken die helpen om grenzen bespreekbaar te maken — al deze titels dragen bij aan inzicht, veiligheid en autonomie.
*via deze links krijg ik een kleine commissie, terwijl het jou niks extra’s kost. Bedankt voor je steun!
Het hele dorp wist het - Rinke Verkerk
Het hele dorp wist het gaat over dat misbruik kan blijven voortbestaan als omstanders en systemen wekijken. Tijdens het turnschandaal werd jarenlang precies zo gehandeld: signalen waren er, maar verantwoordelijkheid werd vooruitgeschoven. Het boek maakt pijnlijk duidelijk hoe zwijgen, wegkijken en angst slachtoffers geïsoleerd achterlaten. Voor mij gaf dit boek pijnlijke herkenning én verdieping waarom mensen zo handelen. Wie draagt verantwoordelijkheid als iedereen het wist, maar niemand ingreep?H
De Tijger Ontwaakt - Peter Levine
In De tijger ontwaakt laat Peter Levine zien hoe trauma zich vastzet in het lichaam wanneer een overweldigende ervaring niet kan worden afgerond. Het boek maakt inzichtelijk waarom lichamelijke reacties zoals spanning, onrust of bevriezing blijven bestaan, ook als je verstandelijk weet wat er is gebeurd. Levine beschrijft hoe het zenuwstelsel vast kan blijven hangen in overlevingsstand. Voor mij was dit boek enorm helpend omdat het woorden gaf aan mijn lichamelijke klachten. Het maakte duidelijk waarom lichaamsgericht werken zo’n belangrijke rol speelt in herstel.
What is a girl worth? - Rachael DenHollandee
In What Is a Girl Worth beschrijft Rachel Denhollander hoe seksueel misbruik in de turnsport jarenlang kon voortbestaan, met Larry Nassar als schrijnend voorbeeld. Het boek laat zien hoe instituten hun reputatie beschermen terwijl slachtoffers worden genegeerd of ontmoedigd om te spreken. De parallellen met het Nederlandse turnschandaal zijn pijnlijk herkenbaar: signalen waren er, maar systemen grepen niet in.
Wanneer je lichaam nee zegt - Gabor Maté
Na jarenlang doorgaan met het idee dat ik sterk moest zijn en moest blijven vechten, trok mijn lichaam uiteindelijk aan de noodrem. In dit boek laat Gabor Maté zien hoe langdurige stress, het negeren van grenzen en emotionele overbelasting zich kunnen vertalen naar lichamelijke klachten en ziekte. Het was voor mij pijnlijk helder dat ‘sterk zijn’ vaak betekent dat je te lang over je eigen grenzen gaat. Dit boek hielp mij begrijpen waarom luisteren naar mijn lichaam geen zwakte is, maar een noodzakelijke vorm van zelfzorg en herstel.
Door de pijn heen - Petra Witjes
Mijn eigen boek Door de pijn heen is een indringende autobiografie over opgroeien binnen een gesloten systeem waarin geweld, dwingende controle en indoctrinatie genormaliseerd waren. Het boek raakt aan thema’s als vrouwen(on)veiligheid, machtsmisbruik en het losbreken uit een omgeving die gehoorzaamheid afdwingt. Een must-read voor iedereen die wil begrijpen hoe dergelijke systemen functioneren — binnen sport, gezinnen, instituties en de samenleving als geheel.
Ingrijpende jeugdervaringen en gezondheidsproblemen - Nadine Burke Harris
In dit boek laat kinderarts Nadine Burke Harris zien hoe ingrijpende jeugdervaringen diepe sporen nalaten in zowel lichaam als gezondheid. Ze maakt duidelijk dat trauma het risico op ernstige ziektes vergroot, ook op latere leeftijd. Wat dit boek voor mij zo sterk maakt, is de onderbouwing met medische en wetenschappelijke inzichten. Dit boek liet mij de ernst inzien van kindermishandeling en de gevolgen voor de gezondheid.
Met liefde heeft het niks te maken - Ariane Hendriks & Ingrid Vledder
In Met liefde heeft het niks te maken laten familierechtadvocaten Ariane en Ingrid Vledder zien hoe dwingende controle, intimidatie en machtsmisbruik doorwerken binnen relaties én na een scheiding. Het boek maakt inzichtelijk hoe slachtoffers in het familierecht vaak opnieuw vastlopen in systemen die onvoldoende zijn ingericht op psychisch geweld. Dit boek is belangrijk omdat het laat zien dat dwingende controle geen privéprobleem is, maar een juridisch en maatschappelijk vraagstuk. Voor mij was het een bevestiging dat de dynamiek van geweld achter de voordeur in relationele sfeer hetzelfde is als wat er achter gesloten deuren in het turnen plaatsvond.
De kracht van kwetsbaarheid - Brené Brown
De kracht van kwetsbaarheid gaat over dat echte kracht niet zit in doorgaan of jezelf verharden, maar in durven voelen en verbinden. Het boek hielp mij begrijpen waarom kwetsbaarheid zo vaak wordt verward met zwakte. Dit boek maakt duidelijk hoe schaamte en perfectionisme herstel juist in de weg kunnen staan. Voor mij was dit een belangrijk tegenwicht na jaren van presteren en volhouden. Het nodigt uit om menselijkheid en vooral durven voelen weer centraal te zetten.
Sam en het niet-leuke-geheim - Pieter Melsen
Sam en het niet-leuke geheim vertelt het verhaal van een kind dat worstelt met een geheim dat niet goed voelt en niet durft te worden gedeeld. Het boek laat op een toegankelijke manier zien hoe lastig het is voor kinderen om woorden te geven aan grensoverschrijdende ervaringen. Ik beveel dit boek aan omdat het kinderen weerbaarder maakt en ouders helpt om het gesprek over grenzen en veiligheid te openen.
Wie praat, die gaat - Astrid Holleeder
In Wie praat, die gaat beschrijft Astrid Holleeder hoe zij jarenlang leefde onder extreme dreiging, angst en controle. Het boek laat zien hoe macht, intimidatie en loyaliteitsdruk iemand gevangen kunnen houden. Ik beveel dit boek aan omdat het pijnlijk helder maakt hoe (psychische) terreur werkt en waarom zwijgen vaak geen keuze is, maar een overlevingsstrategie.
Wanneer je lichaam nee zegt - Gabor Maté
Dit boek zien hoe wat wij ‘normaal’ noemen vaak voortkomt uit een ongezonde samenleving. Het maakte mij bewuster van hoe trauma, prestatiedruk en aanpassing diep verweven zijn in onze cultuur. Voor mij gaf dit boek taal aan waarom herstel vaak botst met wat maatschappelijk wordt verwacht. Het nodigt uit om niet jezelf, maar het systeem ter discussie te stellen.
De onvrije oefening - Simone Heitinga & Sasja Köhler
Dit boek zien hoe wat wij ‘normaal’ noemen vaak voortkomt uit een ongezonde samenleving. Het maakte mij bewuster van hoe trauma, prestatiedruk en aanpassing diep verweven zijn in onze cultuur. Voor mij gaf dit boek taal aan waarom herstel vaak botst met wat maatschappelijk wordt verwacht. Het nodigt uit om niet jezelf, maar het systeem ter discussie te stellen.
Wij waren, ik ben - Israel van Dorsten
In Wij waren, ik ben beschrijft Israel van Dorsten zijn jeugd binnen een afgesloten, sektarisch gezin en het proces van loskomen uit een systeem van controle en onderdrukking. Het boek laat zien hoe gehoorzaamheid, angst en isolement langzaam het eigen denken en voelen overnemen. Ik beveel dit boek aan omdat het helder laat zien hoe dwingende controle werkt en waarom losbreken uit zo’n sektarisch (familie)systeem zoveel tijd, moed en steun vraagt.
Complexe PTSS - Pete Walker
In Complexe PTSS beschrijft Pete Walker hoe langdurig trauma, vaak ontstaan in de jeugd, diepe sporen nalaat in zelfbeeld, relaties en emotieregulatie. Het boek maakt inzichtelijk hoe overlevingsstrategieën zoals pleasen, bevriezen of vermijden ontstaan. Dit boek is waardevol omdat het veel herkenning biedt en helpt begrijpen dat deze reacties geen zwakte zijn, maar aangeleerde manieren om te overleven.
Omringd door narcisten - Thomas Erikson
In Omringd door narcisten beschrijft Thomas Erikson hoe narcistisch gedrag zich kan uiten in relaties, werk en familiesystemen. Het boek maakt herkenbaar hoe manipulatie, gaslighting en machtsdynamieken werken in het dagelijks leven. Ik beveel dit boek aan omdat het helpt patronen te herkennen en mensen weerbaarder maakt door gedrag beter te leren duiden.
Verona van de Leur - Vincent de Vries & Verona
In dit boek wordt het levensverhaal van oud-turnster Verona van de Leur beschreven, van topsport tot de keerzijde daarvan. Het boek laat zien hoe machtsmisbruik, prestatiedruk en een gesloten sportcultuur diepe sporen nalaten. De thematiek overstijgt sport en raakt aan systeemfalen, zwijgcultuur en vrouwen(on)veiligheid. Dit boek is belangrijk om te begrijpen hoe dergelijke structuren kunnen ontstaan én in stand blijven.
Uit de schaduw van narcisme - Marjan de Vries
In Uit de schaduw van narcisme deelt Marjan de Vries verhalen van mensen die te maken kregen met seksueel misbruik en de langdurige gevolgen daarvan. Het boek laat zien hoe diep misbruik doorwerkt en hoe vaak slachtoffers zich ongehoord voelen. Dit boek draagt bij aan bewustwording en maakt duidelijk dat seksueel misbruik geen individueel, maar een maatschappelijk probleem is.
Ontdek je mentale kracht - Michael Kortekaas
In Ontdek je mentale kracht laat Michael Kortekaas zien hoe mentale weerbaarheid en focus getraind kunnen worden, ook onder druk. Het boek gaat over omgaan met stress, regie nemen over je reacties en het versterken van veerkracht. Ik beveel dit boek aan omdat het praktische handvatten biedt om mentaal sterker te worden zonder jezelf te forceren of voorbij te gaan aan je grenzen.
Zij is van mij - Saskia Belleman
In Zij is van mij beschrijft Saskia Belleman hoe dodelijk geweld tegen vrouwen vaak het eindpunt is van langdurige intimidatie, controle en geweld. Het boek laat zien hoe signalen herhaaldelijk worden gemist of onderschat door instanties en de omgeving. Dit boek is essentieel om te begrijpen dat femicide geen incident is, maar het gevolg van structureel falen in de bescherming van vrouwen.
Intieme Terreur - Sélina van Gool
In Intieme terreur beschrijft Selina van Gool hoe dwingende controle en psychisch geweld zich kunnen afspelen binnen intieme relaties. Het boek maakt inzichtelijk hoe subtiele patronen van macht, angst en isolatie langzaam het leven van iemand kunnen overnemen. Ik beveel dit boek aan omdat het helpt om intieme terreur te herkennen en te begrijpen waarom vertrekken of ingrijpen vaak veel complexer is dan het lijkt.
*via deze links krijg ik een kleine commissie, terwijl het jou niks extra’s kost. Bedankt voor je steun!